Translate

Biểu mẫu liên hệ

Tên

Email *

Thông báo *

Được tạo bởi Blogger.

Hiển thị các bài đăng có nhãn Phòng bệnh. Hiển thị tất cả bài đăng

WHO công bố báo cáo toàn cầu về bất bình đẳng bệnh không lây nhiễm: 4 nhóm bệnh và 5 yếu tố nguy cơ người Việt cần biết

Mở đầu. Ngày 20/10/2026, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố báo cáo toàn cầu "State of inequality: noncommunicable diseases and their risk factors" (Hiện trạng bất bình đẳng: bệnh không lây nhiễm và các yếu tố nguy cơ) — đánh giá toàn diện nhất từ trước tới nay về sự chênh lệch bệnh không lây nhiễm giữa các nhóm dân cư trong từng quốc gia. Điểm đáng chú ý: 8 trong 10 nguyên nhân gây tử vong hàng đầu toàn cầu hiện nay là bệnh không lây nhiễm, chiếm khoảng 75% số ca tử vong trên thế giới.

Báo cáo mới của WHO nói gì?

Báo cáo phân tích 4 nhóm bệnh không lây nhiễm chính — ung thư, bệnh tim mạch, bệnh hô hấp mạn tính và đái tháo đường — cùng 5 yếu tố nguy cơ chính: sử dụng thuốc lá và rượu bia, béo phì cùng chế độ ăn thiếu lành mạnh, ít vận động thể lực và ô nhiễm không khí. Dữ liệu quốc gia trong một thập kỷ được phân tích theo tuổi, giới tính, mức sống, trình độ học vấn, nơi cư trú, tình trạng khuyết tật, việc làm và di cư.

Điểm cốt lõi: các bệnh này không "chia đều". Người nghèo, người học vấn thấp, người sống ở khu vực khó khăn ít có cơ hội phòng ngừa, phát hiện sớm và tiếp cận điều trị hơn — và chính họ là nhóm chịu gánh nặng bệnh tật lớn nhất. Cùng báo cáo, WHO phát hành tài liệu vận động "The hidden inequalities behind noncommunicable diseases: from evidence to action", khuyến nghị các quốc gia dùng dữ liệu bất bình đẳng để tăng cường phòng, chống bệnh không lây nhiễm.

(Nguồn: WHO — Launch of WHO global report "State of inequality: noncommunicable diseases and their risk factors", công bố 20/10/2026; UN Geneva Press Briefing 20/10/2026, phát biểu của TS. Søren Brostrøm, Giám đốc Vụ Bệnh không lây nhiễm và Sức khỏe tâm thần WHO.)

Thu nhập và học vấn thấp: nguy cơ tăng huyết áp, đái tháo đường cao hơn

Báo cáo của WHO ghi nhận cộng đồng có trình độ học vấn thấp hơn có tỷ lệ tăng huyết áp và đái tháo đường cao hơn. Cơ chế không khó hiểu: kiến thức sức khỏe hạn chế, thu nhập thấp dẫn tới chế độ ăn nhiều muối - đường - chất béo, ít cơ hội tầm soát định kỳ và điều trị duy trì. Đây chính là "bất bình đẳng ẩn" mà WHO muốn các chính phủ nhìn thẳng vào.

5 yếu tố nguy cơ và cách mỗi gia đình kiểm soát

  1. Thuốc lá và rượu bia: bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia — hai yếu tố nguy cơ hàng đầu của ung thư và tim mạch.
  2. Chế độ ăn thiếu lành mạnh, béo phì: giảm muối, đường, đồ chiên rán; tăng rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt.
  3. Ít vận động: ít nhất 150 phút vận động cường độ vừa mỗi tuần (đi bộ nhanh, đạp xe).
  4. Ô nhiễm không khí: hạn chế ra đường giờ cao điểm khói bụi, đeo khẩu trang khi cần, trồng cây xanh quanh nhà.
  5. Chủ động tầm soát: đo huyết áp, đường huyết định kỳ, đặc biệt từ tuổi 40 hoặc khi có người thân mắc bệnh mạn tính.

Liên hệ Việt Nam: tuyến xã tăng cường sàng lọc bệnh không lây nhiễm

Thông điệp của WHO rất gần với định hướng mới của Việt Nam. Theo Cổng thông tin pháp luật luatvietnam.vn, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định 3138/QĐ-BYT ngày 08/10/2026 về Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã giai đoạn 2026-2035: từ năm 2027, xã có dưới 80% người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần sẽ không đạt bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã. Chỉ tiêu này cũng chấm điểm tỷ lệ phát hiện, quản lý người nghi mắc bệnh không lây nhiễm và rối loạn tâm thần tại trạm y tế cấp xã.

Nói cách khác: phòng, chống bệnh không lây nhiễm đang được đưa về tận tuyến cơ sở. Người dân nên tận dụng các đợt khám sàng lọc miễn phí tại trạm y tế xã/phường để phát hiện sớm tăng huyết áp, đái tháo đường.

(Nguồn: Quyết định 3138/QĐ-BYT (qua luatvietnam.vn).)

Nắng nóng cực đoan: mối đe dọa mới với bà bầu và trẻ nhỏ

Cũng trong tuần này, ngày 21/10/2026, WHO cùng Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), UNICEF và Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) công bố khung chỉ số giám sát toàn cầu đầu tiên về tác động của nắng nóng cực đoan tới sức khỏe bà mẹ mang thai, trẻ sơ sinh và trẻ em. Số liệu đáng chú ý: năm 2024, trẻ dưới 1 tuổi phải chịu thêm 389% số ngày nắng nóng so với giai đoạn 1986-2005; khoảng 1,5 tỷ trẻ em trên thế giới đang phơi nhiễm các đợt nắng nóng ngày càng thường xuyên, kéo dài và dữ dội hơn. Khung chỉ số mới theo dõi các kết quả như sinh non, thai chết lưu, cân nặng sơ sinh thấp, tăng huyết áp thai kỳ và tử vong trẻ sơ sinh gắn với dữ liệu nhiệt độ.

Với các gia đình Việt Nam, khuyến cáo thiết thực của UNICEF: tránh ra ngoài giờ nắng gắt, cho trẻ uống nước đầy đủ, mặc quần áo thoáng mát, giữ nhà cửa thông thoáng; phụ nữ mang thai cần nghỉ ngơi, tránh nắng nóng trên 40°C và uống đủ nước.

(Nguồn: Democrata — "The WHO launches a global framework to assess the impact of extreme heat on the health of pregnant women and minors", 21/10/2026; UNICEF — khuyến cáo phòng tránh sốc nhiệt cho trẻ em và bà mẹ.)

Bạn và gia đình nên làm gì ngay hôm nay?

  • Đi khám sàng lọc định kỳ hằng năm tại trạm y tế xã/phường, đặc biệt nếu trên 40 tuổi hoặc có người thân mắc tim mạch, đái tháo đường.
  • Đo huyết áp, đường huyết tại nhà nếu thuộc nhóm nguy cơ; ghi chép và mang theo khi tái khám.
  • Xây dựng "ngày ăn lành mạnh" cho cả nhà: ít muối - ít đường - nhiều rau.
  • Vận động cùng nhau 30 phút mỗi ngày — vừa phòng bệnh, vừa gắn kết gia đình.
  • Trong đợt nắng nóng: ưu tiên bảo vệ người già, bà bầu và trẻ nhỏ.

Lưu ý quan trọng: Bài viết cung cấp thông tin tham khảo từ các nguồn y tế chính thống, không thay thế chẩn đoán hay điều trị của bác sĩ. Nếu bạn có triệu chứng bất thường hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, hãy tham khảo ý kiến nhân viên y tế.

Nguồn tham khảo:



Health Blog

 

Comments : 0
Vina Health
Read More
Tag : , , , ,

- Copyright © Vina Health - Shop