Vina Health

Sốt xuất huyết 2026: Hơn 123.000 ca sau 10 tháng, WHO vừa ra hướng dẫn điều trị mới — người lớn tử vong nhiều hơn trẻ em

Mở đầu. Hết sốt, có nghĩa là đã khỏi bệnh? Với sốt xuất huyết, câu trả lời là chưa chắc. Chỉ trong 10 tháng đầu năm 2026, cả nước đã ghi nhận hơn 123.300 ca mắc sốt xuất huyết, trong đó 19 ca tử vong (Cục Thống kê, công bố ngày 04/11/2026). Và đúng ngày 04/11, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa ra mắt hướng dẫn quản lý lâm sàng mới cho các bệnh do virus lây qua muỗi. Bài viết này tổng hợp 3 điều quan trọng nhất mà mỗi gia đình cần biết ngay lúc này.

1. Hơn 123.300 ca sau 10 tháng — dịch vẫn đang tăng

Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), công bố ngày 04/11/2026, từ đầu năm đến nay cả nước ghi nhận hơn 123.300 trường hợp mắc sốt xuất huyết, 19 trường hợp tử vong. Cùng thời gian, bệnh tay chân miệng ghi nhận hơn 98.900 ca mắc, 11 ca tử vong — cho thấy các bệnh truyền nhiễm vẫn diễn biến phức tạp.

Riêng khu vực phía Nam, theo Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh, từ đầu năm 2026 đến nay ghi nhận 96.621 ca mắc sốt xuất huyết, tăng 7,2% so với cùng kỳ năm 2025.

2. Các điểm nóng: TP.HCM tăng trở lại, An Giang tăng gấp đôi

• TP.HCM: Tính đến tuần 43/2026, thành phố ghi nhận hơn 42.500 ca sốt xuất huyết, 11 ca tử vong; số ca đang tăng trở lại trong những tuần gần đây. Ngày 31/10/2026, Sở Y tế TP.HCM đã phát động chiến dịch cao điểm phòng, chống sốt xuất huyết và tay chân miệng.
• An Giang: 7.384 ca từ đầu năm, tăng gấp đôi so với cùng kỳ 2025 (3.776 ca); 1 ca tử vong, hơn 2.000 ổ dịch; đặc khu Phú Quốc có 141 ổ dịch, cao nhất tỉnh.
• Đồng Nai: Gần 16.900 ca từ đầu năm (đến đầu tháng 10/2026), 7 ca tử vong; bệnh đã xuất hiện tại toàn bộ 95/95 xã, phường.
• Đắk Lắk: 9.726 ca đến hết tuần 42/2026, 2 ca tử vong; số ca mới tăng liên tiếp từ 558 ca (tuần 39) lên 652 ca (tuần 41).
• Hà Nội: 4.351 ca từ đầu năm tại 120 phường, xã; 193 ổ dịch, trong đó 27 ổ còn hoạt động (đến 14/10/2026).
• Gia Lai: 9.143 ca đến 20/10/2026, tăng 6.042 ca so với cùng kỳ 2025; 1 ca tử vong, 450 ổ dịch.

Mưa nhiều, độ ẩm cao, nước đọng khắp nơi sau những đợt mưa lớn — chai lọ, xô chậu, lốp xe, khay chậu cây, máng xối — đều có thể trở thành nơi muỗi vằn đẻ trứng và phát triển thành lăng quăng, bọ gậy.

3. Điểm khác biệt năm nay: người lớn tử vong nhiều hơn trẻ em

Trước đây, sốt xuất huyết thường được coi là bệnh của trẻ em. Nhưng cơ cấu tuổi mắc bệnh đang thay đổi: theo Viện Pasteur TP.HCM (qua VNVC), tỉ lệ mắc giữa trẻ em và người lớn hiện gần như tương đương, và người trên 15 tuổi chiếm 58% số ca tử vong (11 trên 19 ca). Nhiều bệnh viện ghi nhận bệnh nhân trưởng thành nhập viện trong tình trạng nặng.

BS.CKI Danh Thị Mỹ Hồng, Quản lý Y khoa, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC, cho biết ở người lớn, sốt xuất huyết có thể gây nhiều biến chứng nghiêm trọng như xuất huyết tiêu hóa, tụt huyết áp, sốc, suy tim, suy thận, suy đa tạng, xuất huyết não và tràn dịch màng phổi, thậm chí tử vong. Tâm lý "người lớn khỏe, ít nguy cơ" khiến nhiều người bỏ qua những dấu hiệu cảnh báo ban đầu — và đó chính là điều nguy hiểm nhất.

4. WHO vừa ra hướng dẫn điều trị mới ngày 04/11/2026 — có gì thay đổi?

Ngày 04/11/2026, WHO tổ chức hội thảo trực tuyến ra mắt Hướng dẫn quản lý lâm sàng bệnh do arbovirus — các bệnh do virus lây qua muỗi và ve, gồm sốt xuất huyết, chikungunya, Zika và sốt vàng. Hiện toàn cầu có khoảng 5,6 tỉ người sống trong vùng có nguy cơ nhiễm các bệnh này.

Những điểm chính của hướng dẫn mới (dành cho nhân viên y tế; phần dưới đây chỉ tóm tắt những điểm người dân cần biết):

• Hạ sốt, giảm đau: dùng paracetamol hoặc metamizole; bù dịch đường uống theo phác đồ cho ca không nặng.
• Không dùng thuốc kháng viêm không steroid (NSAID) — gồm ibuprofen, aspirin — vì làm tăng nguy cơ chảy máu. Đây là khuyến cáo mạnh của WHO. Người đang phải uống aspirin hằng ngày vì bệnh tim cần báo ngay cho bác sĩ đang khám.
• Tránh corticosteroid ở ca nhẹ.
• Ca nặng: nhập viện, truyền dịch tinh thể (crystalloid), không dùng colloid; theo dõi thời gian đổ đầy mao mạch và lactate.

Lưu ý: hướng dẫn này là hướng dẫn lâm sàng cho nhân viên y tế. Người dân không tự điều trị theo hướng dẫn này — khi nghi mắc sốt xuất huyết, hãy đến cơ sở y tế để được đánh giá và hướng dẫn kịp thời.

5. Giai đoạn nguy hiểm nhất: ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 — hết sốt chưa phải là khỏi

Bệnh sốt xuất huyết thường diễn biến qua 3 giai đoạn: giai đoạn sốt (khoảng 3 ngày đầu), giai đoạn nguy hiểm (từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7) và giai đoạn hồi phục (từ ngày thứ 7 trở đi).

Giai đoạn nguy hiểm nhất không phải lúc sốt cao nhất, mà là từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7, khi cơn sốt vừa hạ. Lúc này, huyết tương có thể thoát ra ngoài thành mạch, gây rối loạn tuần hoàn và sốc — dù người bệnh trông có vẻ đã khỏe hơn. Theo HCDC, cần đặc biệt cảnh giác trong giai đoạn này, kể cả khi người bệnh đã giảm sốt.

Người bệnh điều trị tại nhà cần tái khám và làm xét nghiệm hằng ngày, kể cả khi đã hết sốt, theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

6. 6 dấu hiệu cảnh báo — chỉ cần có một là đi khám ngay

Theo Bộ Y tế và HCDC, chỉ cần có một trong các dấu hiệu sau, người bệnh phải đi khám lại ngay, không chờ sốt trở lại hay đến lịch tái khám:

1. Mệt lả, lừ đừ, vật vã, bồn chồn bất thường;
2. Đau bụng nhiều hoặc liên tục, nhất là vùng hạ sườn phải;
3. Nôn nhiều;
4. Chảy máu chân răng, chảy máu cam, rong kinh hoặc lượng máu kinh bất thường;
5. Tay chân lạnh, ẩm; tiểu ít (không đi tiểu trong hơn 6 giờ);
6. Chóng mặt, ngất; thay đổi hành vi như lú lẫn, li bì.

Các biểu hiện như nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc có máu, khó thở, rối loạn ý thức có thể là dấu hiệu của tình trạng bệnh diễn tiến nặng, cần cấp cứu khẩn cấp.

7. 5 việc phòng bệnh làm ngay tại nhà

1. Mỗi tuần một lần, cả nhà cùng kiểm tra, súc rửa và đậy kín dụng cụ chứa nước; lật úp những vật có thể đọng nước mưa; loại bỏ phế thải quanh nhà.
2. Diệt lăng quăng, bọ gậy — đây là biện pháp gốc rễ; phun hóa chất phải đúng chỉ định chuyên môn, không phun tràn lan và không xem đó là biện pháp thay thế diệt lăng quăng.
3. Ngủ màn, dùng biện pháp xua muỗi phù hợp, tránh muỗi đốt.
4. Vệ sinh môi trường quanh nhà và trường học; phối hợp với nhà trường, chính quyền địa phương khi có ổ dịch.
5. Tìm hiểu về vắc xin phòng sốt xuất huyết: Việt Nam đã có vắc xin Qdenga (Takeda, Nhật Bản), chỉ định từ 4 tuổi trở lên, phòng cả 4 tuýp virus Dengue. Theo các nghiên cứu do VNVC dẫn, vắc xin có thể giảm hơn 80% nguy cơ mắc và trên 90% nguy cơ nhập viện do bệnh. Việc tiêm chủng cần tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn phù hợp.

Kết. 123.300 ca sau 10 tháng là lời nhắc rằng sốt xuất huyết không còn là chuyện của riêng trẻ em, và hết sốt chưa chắc đã khỏi. Biết đúng 3 giai đoạn của bệnh, nhớ 6 dấu hiệu cảnh báo, và diệt lăng quăng mỗi tuần — đó là cách đơn giản nhất để bảo vệ cả gia đình. Nếu bạn thấy bài viết hữu ích, hãy chia sẻ cho một gia đình khác.

Nguồn tham khảo

1. Gia đình Online (Báo Gia đình & Xã hội), 04/11/2026 — "Toàn quốc có hơn 123.000 người mắc sốt xuất huyết, 57 trường hợp tử vong do bệnh dại" (số liệu Cục Thống kê): https://giadinhonline.vn/toan-quoc-co-hon-123000-nguoi-mac-sot-xuat-huyet-57-truong-hop-tu-vong-do-benh-dai-d214553.html
2. WHO, 04/11/2026 — Hội thảo ra mắt Hướng dẫn quản lý lâm sàng bệnh do arbovirus: https://www.who.int/news-room/events/detail/2026/11/04/default-calendar/who-health-emergencies-epi-win-webinar-launch-of-who-guidelines-for-clinical-management-of-arboviral-diseases-dengue-chikungunya-zika-and-yellow-fever
3. VNVC, cập nhật 17/10/2026 — "Sốt xuất huyết tiếp tục gia tăng đáng lo ngại, nhiều ổ dịch mới được phát hiện" (số liệu Viện Pasteur TP.HCM; BS.CKI Danh Thị Mỹ Hồng): https://vnvc.vn/tin-tuc/sot-xuat-huyet-tiep-tuc-gia-tang-dang-lo-ngai/
4. AloBacsi, 01/11/2026 — "TPHCM ghi nhận 16 ca tử vong do sốt xuất huyết và tay chân miệng từ đầu năm" (số liệu HCDC đến tuần 43/2026): https://alobacsi.com/tphcm-ghi-nhan-16-ca-tu-vong-do-sot-xuat-huyet-va-tay-chan-mieng-tu-dau-nam.html
5. GKToday — "WHO Launches Integrated Guidelines on Arboviral Diseases": https://www.gktoday.in/who-launches-integrated-guidelines-on-arboviral-diseases/

Bài viết mang tính giáo dục sức khỏe, không thay thế việc khám và tư vấn của bác sĩ. Khi có dấu hiệu cảnh báo, hãy đến cơ sở y tế ngay.

Đọc thêm trên Vina Health: WHO công bố báo cáo toàn cầu về bất bình đẳng bệnh không lây nhiễm · Dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, tạng